အပိုင္း(၃) ဝါက် ေရးနည္းအက်ဥ္း

အပိုင္း(၃)

ဝါက် ေရးနည္းအက်ဥ္း

ေနာက္ဆံွုးကိုျကည့္  ျကိယာရွိ
ကာလနဲ႕ညွိ(Tense)
ကတၱားကို ျကည့္ ကိန္းနဲံ႕ညွိ(Number)
ဝါက်ပံုစံအစဥ္သိ (Patten)
ကတၱားျပီးေတာ ့ ျကိယာ စဥ္တြဲစေရးပါ။

Am is are အသံုး ကဗ်ာ

ပစၥဳပၸန္မွာ  ျဖစ္ေနတာ
ပစၥပၸာန္မွာ  တစ္ေနရာရာမွာ ရွိေနတာ
Present  simple tense      am is are
တစ္ခုကိန္းဆို   is   နဲ႕တြဲ
အမ်ားကိန္းဆို  are   နဲ႕ပဲ
ေအအမ္မ္  am က I  နဲ႕ မခြဲ
I  am      you are

အျငင္းဝါက်  ျပဳလိုက
am  is  are  ေနာက္  not ထည့္ရ ။

လားေမးခြန္း ျပဳခ်င္လို ့
am  is  are ကို ေရွ ႔သို ့ပို ့

လဲေမးခြန္း   လုပ္ရင္ကြဲ႕
လား ေမးခြန္း ပံုစံရဲ႕
Wh-,How ကို ေရွ႕ဆံုးထည့္။
ျပဳလုပ္သူ ကတၱားေမးရင္ေတာ့
ကတၱားေနရာ Wh-Howကို ထည့္လိုက္ေပါ ့။

ေမးခြန္းဝါက် ဆိုရင္ကြယ္
ကြက္ရွင္မတ္ ? နဲ႕ ဆံုးရမယ္။

Patten

(1) ကတၱား+ျဖစ္ ျကိယာ+ျဖည့္စြက္ပုဒ္+ ေနရာ+အခ်ိန္
    Sub+be(am is are)+complement+  p + t…(ျဖစ္)
(2)ကတၱား+ရွိျကိယာ+ေနရာ+အခ်ိန္
    Sub+be(am is are)+ p+t (တစ္ေနရာရာမွာရွိ)
(3)There+ရွိျကိယာ+ေရတြက္/ပမာဏ နာမ္+ေနရာ+အခ်ိန္
   There+be(am is are)+ေရတြက္/ပမာဏ N+p+t
    (တစ္ေန႐ာရာမွာရွိ)
(4) ကတၱား+ရွိ ျဖစ္ျကိယာ+ေသာဆံုးတဲ႕နာမဝိေသသန+---
    Sub+be(am is are)+ adj(ေသာ)+-----
     ( ေသာကိုသည္လုပ္  verb to be ေရွ႕ကထုတ္)

ဥပမာ
    ျဖစ္သည္ပံုစံ
    ၁။သူတို့က ေက်ာင္းသားေတြ ျဖစ္ျကသည္။
    ေနာက္ဆံုးကိုျကည့္  ျကိယာရွိ        ျဖစ္ ျကိယာ
    ကာလႏွင့္ ညွိ     present simple   am  is  are
    ကတၱားကိုျကည့္ ကိန္းႏွင့္ညွိ   သူတို ့They အမ်ား are နဲ႕တြဲ
    ဝါက် ပံုစံအစဥ္သိ  S be C
    ကတၱားျပီးေတာ့ ျကိယာ စဥ္တြဲစေရးပါ  They  are
    They  are  students.
    ၂။သူတို ့ ေက်ာင္းသားေတြ မဟုတ္ျကဘူး။
    ၃။သူတို ့က  ေက်ာင္းသားေတြလား။
    ၄။သူတို ့က( ဘာေတြလဲ။) ဘာလုပ္သလဲ။
    ၅။ဘယ္သူေတြက  ေက်ာင္းသားေတြလဲ။
    ၆။ သူတိုက ဘယ္သူေတြလဲ။

    ရွိသည္ပံုစံ (တစ္ေနရာရာမွာရွိ)
    ေနရာျပပုဒ္ ဖြဲ႕စည္းျခင္း (မူလတန္းအဆင့္)
    in အထဲတြင္ on အေပၚတြင္ under ေအာက္မွာ
    in front of ေရွ့ ့မွာ near အနီးမွာ here ဒီမွာ there ဟိုမွာ
    စသည္တို ့ကို   က်က္ခိုင္းပါသည္။

အိမ္မွာ at home
ကားမွတ္တိုင္မွာ at the bus stop
တကၠသိုလ္မွာ at the university
စားပြဲေပၚမွာ on the/a table
သစ္ပင္ေအာက္မွာ under the/a  tree
မီးဖိုေခ်ာင္ထဲမွာ in the kitchen
ငါ ့ေသတၱာထဲမွာ in my box
ဤအခန္းထဲမွာ in this room
ျမန္မာျပည္မွာ  in Myanmar
မႏၲေလးမွာ  in Mandalay
ငါတို ့ေက်ာင္းမွာ in our shool
တို ့မိသားစုမွာ in our family
တို ့ျမိဳ႕မွာ in our city/town
တစ္ႏွစ္မွာ in a year
တစ္လမွာ in a month
တစ္ပါတ္မွာ in a week
တစ္နာရီမွာ in an hour
တစ္ရက္မွာin a day
ကမၻာတစ္ဝွမ္းလံုးမွာ all over the world
(prepositon အသံုး သီျခားကဗ်ာမ်ားျဖင့္ ေဖာ္ျပေပးပါမည္။အျခား
  ေရးထားသည္မ်ားလည္း ရွိပါသည္။ကေလးမ်ားအတြက္ ေရးတတ္ယံု
  မွ်သာ ရည္ရြယ္ပါသည္။)

Patten 2

၁။ခု မင့္အေမ  မီးဖိုေခ်ာင္ထဲမွာ ရွိသည္။
ေနာက္ဆံုးကိုျကည့္  ျကိယာရွိ     ရွိ ျကိယာ
ကာလနဲ႕ညွိ                     present  simple  am is are
ကတၱားကိုျကည့္  ကိန္းနဲ႕ညွိ    မင့္အေမ Your mother
                               တစ္ေယာက္တည္း တစ္ခုကိန္း is နဲ႕တြဲ
ဝါက်ပံုစံ အစဥ္သိ              S be p t
ကတၱားျပီးေတာ့ ျကိယာ ယွဥ္တြဲစေရးပါ   Your mother is -
Your mother  is in  the kitchen now.
၂။ ခု  မင့္အေမ မီးဖိုးေခ်ာင္းထဲမွာ မရွိဘူး။
၃။ခု မင္းအေမ မီးဖိုးေခ်ာင္ထဲမွာ ရွိသလား။
၄။ခု မင့္ အေမ ဘယ္ေနရာမွာ ရွိသလဲ။
၅။ ခု မီးဖိုးေခ်ာင္ထဲမွာ ရွိတာ ဘယ္သူလဲ။

Patten3
တစ္ေနရာရာဝယ္  တစ္ႏွစ္သံုးငါး အေရအတြက္ ရွိရင္ကြယ္
တစ္ေနရာရာဝယ္  အနည္းအမ်ားအခ်ိဳ႕ ပမာဏ ရွိရင္ကြယ္
There be ပံုစံ  အသံုးျပဳမယ္

၁။ ခု စားပြဲေပၚမွာ စာအုပ္တစ္အုပ္ရွိတယ္။
၂။ ခု စားပြဲေပၚမွာ စာအုပ္တစ္အုပ္မွ မရွိဘူး။(no book)
၃။ ခု စားပြဲေပၚမွာ စာအုပ္တစ္အုပ္  မရွိဘူးလား။
၄။ ခု စားပြဲေပၚမွာ ဘာစာအုပ္မွ မရွိဘူးလား။(any book)
၅။ခု  စားအုပ္ ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား ရွိသလဲ။
(ေရတြက္၍မရေသာနာမ္ကို အနည္းအမ်ား ပမာဏ ျဖင့္ ေဖာ္ျပ၍
  ဤပံုစံျဖင္ ့ ေရးေသာ္ verb သည္ singular verb is)

Patten 4
လက္ရွိပစၥဳပၸန္မွာ ေပ်ာ္တာ ပ်င္းတာ အရပ္ရွည္တာ
Present simple tense      am is are
ေသာနာမဝိ    ေနာက္က      လာ
ျဖစ္တည္ျခင္းရဲ႕သေဘာပါ
အျငင္း အေမး ပံုစံမ်ား ေသခ်ာ မွတ္လို ့ထား
(ေသာကို သည္လုပ္ verb to  ေရွ ႕ကထုတ္)

၁။ကိုကိုသည္ အရပ္ အလြန္ ရွည္သည္။
၂။ကိုကိုသည္ အရပ္ အလြန္ မရွည္ပါ။
၃။ကိုကိုသည္ အရပ္ အလြန္ရွည္သလား။
၄။ဘယ္သူသည္ အလြန္ အရပ္ရွည္သလဲ။
၅။ ကိုကို အရပ္ ဘယ္ေလာက္ရွည္သလဲ။(How tall)

(verb to be နဲ႕တြဲေသာ Adj ပံုစံ too - to
  so - that   as'-as  enough to အစရွိေသာ
  ဝါက်မ်ား ေရးပံု ခ်န္ထားခဲ႕ပါသည္။အလ်င္းသင့္လွ်င္ ေဖာ္ျပ
  ေပးပါမည္။)

အထက္ပါ patten ေလးမ်ိး နဲ႕ am is are အသံုး ကေလးေတြ
ေက်ညက္ရင္ ကေလးေတြ Essay အခ်ိဳ႕ နည္းနည္းပါးပါး ေရးနိုင္ပါလိမ္မယ္။

My favourate  season

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရာသီဥတု သံုးမ်ိဳး ရွိပါသည္။ ၄င္းတိုမွာ ေႏြရာသီ
မိုးရာသီ ႏွင့္ ေဆာင္းရာသီတို ့ ျဖစ္ပါသည္။ေနြရာသီသည္ မတ္လမွ
ဇြန္လအထိ ျဖစ္ပါသည္။မိုးရာသီသည္ ဇူလိုင္လမွ ေအာက္တိုဘာလ
အထိ ျဖစ္ပါသည္။ေဆာင္းရာသီသည္ ႏိုဝင္ဘာလမွ ေဖေဖာ္ဝါရီလ
အထိ ျဖစ္ပါသည္။၄င္တိုအနက္ က်ေနာ္ အႏွစ္သက္ဆံုးေသာ ရာသီ
မွာ မိုးရာသီ ျဖစ္ပါသည္။ေႏြ ရာသီ မွာ ပူ၍ ေျခာက္ေသြ႕ပါသည္။
မိုးရာသီမွာ ပူ၍ စြတ္စိုပါသည္။ ေဆာင္းရာသီမွာ ေအး၍ စြတ္စိုပါသည္။

Our school

က်ေနာ္တို ့ေက်ာင္းသည္ မေကြးျမိဳ႕ အမွတ္၁ အေျခခံပညာအထက္
တန္းေက်ာင္း ျဖစ္ပါသည္။၄င္းသည္ မေကြး တကၠသိုလ္အနီးတြင္ ရွိ
ပါသည္။က်ေနာ္တို ့ေက်ာင္းမွာ ဆရာ ဆရာမ ၁၀၀ ေက်ာ္ ရွိပါသည္။
က်ေနာ္တို ့ေက်ာင္းမွာ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသား ေလးေထာင္ခန္ ့ ရွိပါ
သည္။ဆရာ ဆရာမမ်ားသည္ အလြန္ျကင္နာ စိတ္ရွည္၍ သေဘာ
ေကာင္းျကပါသည္။သူတို ့သည္ စာသင္အလြန္ေကာင္းပါသည္။က်ေနာ္တို ့ေက်ာင္းမွာ ရုံးခန္းတစ္ခန္း  ေက်ာင္းစာျကည္တိုက္တစ္ခု
ခန္းမေဆာင္တစ္ခု  ႏွင့္ စာသင္ေဆာင္မ်ားစြာ ရွိျကပါသည္။ေက်ာင္းသူ
ေက်ာင္းသားမ်ားသည္လည္း အလြန္လိမၼာ ယဥ္ေက်းျကပါသည္။

Our country

က်ေနာ္တို ့တိုင္းျပည္သည္ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံ ျဖစ္ပါသည္။၄င္း
သည္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွတြင္ ရွိပါသည္။၄င္း၏ လူဦးေရမွာ သန္း
၆၀ ခန္ ့ရွိ ပါသည္။၄င္း၏ ဧရိယာမွာ စတုရန္းမိုင္ေပါင္း ႏွစ္သိန္း ေျခာက္ ေသာင္းေက်ာ္ ရွိပါသည္။က်ေနာ္တို ့တိုင္းျပည္၏ ျမိဳ႕ေတာ္မွာ
ေနျပည္ေတာ္ ျဖစ္ပါသည္။ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး ျမိဳ႕မွာ ရန္ကုန္ ျဖစ္
ပါသည္။က်ေနာ္တို ့တိုင္းျပည္တြင္ အဓိက ျမစ္ျကီးေလးစင္း ရွိပါသည္။
၄င္းတို ့မွာ ဧရာဝတီျမစ္ ခ်င္းတြင္းျမစ္ စစ္ေတာင္းျမစ္ႏွင္ ့သံလြင္ျမစ္တို ့
ျဖစ္ပါသည္။ဧရာဝတီျမစ္သည္ ျမန္မာျပည္သူတို ့၏ အသက္ေသြး ျဖစ္ပါ
သည္။က်ေနာ္တို ့တိုင္းျပည္တြင္ သမိုင္းဝင္ေသာေနရာမ်ားစြာႏွင့္ ေက်ာ္
ျကားေသာ ဘုရားေစတီမ်ားစြာ ရွိပါသည္။၄င္းတို ့အနက္ ေရႊတိဂံု
ဆူးေလး က်ိဳက္ထီးရိုး ေရႊစာရံ မဟာျမတ္မုနိ အာနႏၶာ ျမသလြန္
တို ့သည္ ျမန္မာျပည္တြင္ အေက်ာ္ျကားဆံုးေသာ ဘုရားေစတီမ်ား ျဖစ္
ပါသည္။က်ြန္ေတာ္တိုင္းျပည္တြင္ ရွည္လ်ားျဖဴေဖြးလွပေသာ ပင္လယ္
ကမ္းေျခစခန္းမ်ားနွင္ ေတာင္ေပၚ အပမ္းေျဖစခန္းမ်ားလည္း ရွိပါသည္။
၄င္းတိုမွာ ငပလီ ေခ်ာင္းသာ ေမာင္းမကန္ စက္စဲ အင္းေလး ႏွင့္
ျပင္ဦးလြင္ တို ့ျဖစ္ပါသည္။ က်ေနာ္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားတစ္ဦး ျဖစ္ရတာကို အလြန္ဂုဏ္ယူပါသည္။

ရည္ရြယ္ခ်က္  ကေလးငယ္မ်ား အဂၤလိပ္စာအရည္အေသြး   
                တိုးတက္လာေစရန္သာ        

အမွားကိုျမင္  အမွန္ျပင္ပါ
လိုလွ်င္ျဖည့္ေတြး  အျကံေပး။

အားလံုးကိုေလးစားလွ်က္ ေမတၱာျဖင့္